seria ekspercka – process mining w bankowości

Dołącz do nas

Od wniosku do rachunku:

Jak Process Mining skraca czas onboardingu klienta w banku

Ilustracja procesu bankowego z wyróżnionymi ukrytymi ścieżkami – Process Mining

Ateris – ponad 20 lat doświadczeń w procesach

Autor: Daniel Orzałkiewicz – Dyrektor Handlowy Ateris SA / 04.09.2026 / Czas czytania: 4 min.

Onboarding klienta to jeden z najbardziej krytycznych procesów w banku. Pierwsze doświadczenie z instytucją finansową kształtuje decyzję o pozostaniu lub odejściu. A jednak w większości organizacji ten proces przebiega wolniej, niż powinien, z powodów, których nikt nie mierzył.

Process Mining zmienia to fundamentalnie. Na podstawie danych z systemów informatycznych odtwarza rzeczywisty przebieg każdego wniosku: od złożenia, przez weryfikację KYC (Know Your Customer – weryfikację tożsamości klienta), akceptację, aż po otwarcie rachunku. Bez wywiadów z pracownikami. Bez uproszczonych schematów. Z pełnym obrazem tego, co naprawdę się dzieje.

103,76 → 77,94 dni

Czas realizacji (TAT – Turnaround Time) onboardingu klienta

Jak naprawdę wygląda proces onboardingu klienta?

Teoretyczny przebieg onboardingu jest stosunkowo prosty: klient składa wniosek, bank weryfikuje tożsamość i dane (KYC), następuje akceptacja, otwarcie rachunku i wydanie instrumentów dostępu. W praktyce każdy z tych etapów może być wielokrotnie przerywany, cofany i powtarzany.

Rzeczywisty przebieg procesu onboardingu klienta banku - warianty realizacji w Process Mining

Rzeczywisty przebieg procesu onboardingu klienta – Process Mining ujawnia wszystkie warianty.

Dane z systemów informatycznych pokazują, że rzeczywisty przebieg procesu onboardingu zawiera kilkanaście lub więcej wariantów realizacji. Część wniosków przebiega wzorcowo w ciągu kilku dni. Inne krążą przez tygodnie, wracając do wcześniejszych etapów, czekając na dokumenty lub utknąwszy w kolejce bez wyraźnej odpowiedzialności za dalsze działanie.

Process Mining rekonstruuje każdy z tych wariantów i porządkuje je według częstości występowania, czasu realizacji i kosztu. To punkt wyjścia do każdej sensownej optymalizacji.

Pętle i powtórki, czyli gdzie tracony jest czas

Najczęstszym źródłem opóźnień w procesie onboardingu są pętle zwrotne. Wniosek wraca do poprzedniego etapu bo dokumentacja jest niekompletna, bo weryfikacja wymaga uzupełnienia, bo odpowiedzialna osoba jest niedostępna. Każdy taki powrót to strata czasu zarówno dla banku, jak i dla klienta.

W analizowanych procesach pętle między poszczególnymi krokami trwały średnio ponad sześć dni. To czyste straty operacyjne. To czas, w którym wniosek istnieje w systemie, ale nikt aktywnie nad nim nie pracuje.

Process Mining identyfikuje te pętle precyzyjnie: wskazuje między którymi krokami występują najczęściej, ile czasu pochłaniają i które z nich mają największy wpływ na łączny czas realizacji procesu. Narzędzie wskazuje też przyczyny: powtarzalna praca wykonywana wielokrotnie przez różne osoby, brak jednoznacznego przypisania odpowiedzialności za kolejny krok czy też przeciążenie konkretnych stanowisk.

35% → 24%

Redukcja pętli zwrotnych

KYC pod lupą: analiza procesu weryfikacji klienta

Know Your Customer to wymóg regulacyjny, ale też jeden z najbardziej zmiennych elementów procesu onboardingu. Zakres weryfikacji różni się w zależności od profilu klienta, rodzaju produktu i kategorii ryzyka. To sprawia, że czas realizacji KYC bywa trudny do przewidzenia i jeszcze trudniejszy do standaryzacji.

Dashboard analizy KYC: czas weryfikacji klienta, wskaźnik false positive i koszt sprawy

KYC analysis: czas i przebieg weryfikacji klienta w procesie onboardingu

Process Mining analizuje każdy przypadek KYC osobno, śledząc kolejność kroków, czas oczekiwania na poszczególnych etapach oraz odchylenia od wzorca. Wynik to obraz tego, które elementy weryfikacji przebiegają sprawnie, a które systematycznie generują opóźnienia.

Dla działu compliance i zarządzania ryzykiem oznacza to dostęp do danych, które dotychczas były niedostępne w jednym miejscu. Zamiast raportów tworzonych ręcznie po zakończeniu procesu – bieżący wgląd w każdy aktywny wniosek.

Chcesz zobaczyć, jak Process Mining działa na danych z Twojej organizacji?

Umów bezpłatną konsultację >

-34%

Redukcja kosztu jednostkowego procesu

Zgodność z modelem wzorcowym

Każdy bank posiada udokumentowany model procesu onboardingu: procedury, schematy akceptacji, wymagane kroki i ich kolejność. Conformance checking pozwala automatycznie porównać ten model z rzeczywistym przebiegiem każdego wniosku.

Mapa procesu onboardingu klienta a rzeczywiste wykonanie - analiza zgodności z modelem wzorcowym

Mapa procesu vs wykonanie: rozbieżności między modelem wzorcowym a rzeczywistym przebiegiem

Każde odchylenie jest automatycznie oznaczane: nieoczekiwana kolejność kroków, pominięcie wymaganej akceptacji, aktywność realizowana poza modelem. To informacja istotna zarówno dla audytu wewnętrznego, jak i dla nadzoru zgodności z regulacjami.

W praktyce okazuje się, że nawet dobrze udokumentowane procesy są realizowane inaczej niż zakłada procedura. Process Mining mierzy i daje podstawę do podjęcia decyzji, które odchylenia wymagają korekty, a które są uzasadnione specyfiką przypadku.

9% → 7%

Odsetek błędów

Zmierzona transformacja: wyniki przed i po wdrożeniu

Process Mining nie kończy się na diagnozie. Jego właściwa wartość ujawnia się, kiedy organizacja wdroży usprawnienia i zaczyna śledzić efekty. Dashboard transformacji pokazuje kluczowe wskaźniki przed optymalizacją i po niej, w jednym widoku, na tych samych danych.

Wyniki transformacji procesu onboardingu klienta banku - czas realizacji, koszty i jakość przed i po wdrożeniu Process Mining

Business impact: mierzalne efekty transformacji procesu onboardingu

W analizowanych wdrożeniach zaobserwowano skrócenie czasu realizacji procesu, obniżenie kosztów jednostkowych, spadek odsetka błędów w ocenie klienta oraz wyraźne zmniejszenie wskaźnika powtarzalności pracy. To nie są szacunki, to wartości wyliczone z danych systemowych, weryfikowalne i powtarzalne.

Kluczowe wnioski:

Rzeczywisty proces różni się od udokumentowanego

W każdej analizowanej organizacji rzeczywisty przebieg onboardingu zawierał warianty nieujęte w procedurach.

Pętle zwrotne to główne źródło opóźnień

Czas oczekiwania między krokami procesu to często ponad 6 dni. Pochłania większość łącznego czasu realizacji.

KYC generuje największą zmienność czasu

Weryfikacja klienta to etap o najwyższym odchyleniu standardowym. Process Mining wskazuje gdzie i dlaczego.

Conformance checking zastępuje ręczny audyt

Automatyczne porównanie każdego wniosku z modelem wzorcowym eliminuje potrzebę wyrywkowego przeglądu.

Efekty transformacji są mierzalne i weryfikowalne

Skrócenie czasu, obniżenie kosztów i spadek błędów są udokumentowane danymi systemowymi, nie deklaracjami.

Wdrożenie nie wymaga zmiany systemów

Process Mining analizuje dane już istniejące w systemach bankowych. Nie wymaga wdrożenia nowych platform.

Podsumowanie:

Onboarding klienta to proces, który bank widzi przez pryzmat procedur i systemów. Klient widzi go przez pryzmat czasu oczekiwania. Te dwie perspektywy rzadko są spójne.

Process Mining pozwala zobaczyć oba obrazy jednocześnie i zmierzyć odległość między nimi. Dla banków dążących do poprawy doświadczenia klienta, spełnienia wymogów regulacyjnych i obniżenia kosztów operacyjnych, to narzędzie, które dostarcza danych tam, gdzie wcześniej były tylko przypuszczenia.

Podziel się tym z innymi

Praktyczna wiedza o automatyzacji procesów, transformacji cyfrowej i nowych technologiach. Artykuły eksperckie, webinary i aktualności.